Werkzoekenden: ken je rechten in het tijdperk van AI-werving

Jobseekers know your rights in the age of AI hiring

Europa heeft toptalent nodig en werkgevers zijn op zoek naar werknemers van hoge kwaliteit – de beste persoon voor de baan – en dat liefst zo snel en kostenefficiënt mogelijk. Gezien die urgentie is het dan ook niet verwonderlijk dat steeds meer bedrijven AI gebruiken bij hun aanwervingsprocedures. Van het screenen van cv’s tot sollicitatiegesprekken: AI kan elke fase stroomlijnen, de wervingstijd verkorten en het hele proces kostenefficiënter maken.

Maar er zit ook een keerzijde aan AI-gestuurde werving, zoals een recente Instagram-post duidelijk maakte. Hierin wordt beschreven hoe een werkzoekende uit Wenen zich door een AI-interview “ontmenselijkt” voelde.

De EU neemt maatregelen op het gebied van AI

Bezorgdheid leeft niet alleen in Oostenrijk. Daarom wordt het gebruik van AI bij arbeidsbeslissingen in de AI-verordening van de EU aangemerkt als “risicovol”. Tegen de achtergrond van de toenemende toepassing van AI bij personeelsbeheer door bedrijven over de hele wereld (39 % aan het eind van 2025), worden met de AI-verordening risico’s aangepakt door regels in te voeren die het gebruik van AI transparanter en beter controleerbaar maken.

Volgens de AI-verordening:

kan geen enkele AI-tool definitieve beslissingen over aanstellingen nemen zonder dat hier een gekwalificeerde medewerker bij betrokken is;
is het verboden om AI te gebruiken om emoties, stressniveaus of persoonlijkheidskenmerken af te leiden en mensen numerieke scores toe te kennen;
moeten bedrijven die AI-tools gebruiken voor werving, prestatiebeoordeling of andere beslissingen op het gebied van personeelsbeheer, vanaf 2 augustus 2026 regelmatig hun processen controleren op veiligheidsrisico’s en vooringenomenheid, gedetailleerde technische gegevens bijhouden, zorgen voor menselijk toezicht en transparantie, en hun systemen voortdurend monitoren;
gelden de verplichtingen niet alleen voor de aanbieders van deze AI-systemen, maar ook voor de bedrijven die er gebruik van maken;
zijn deze regels zelfs van toepassing op bedrijven van buiten de EU, als hun AI-systeem wordt gebruikt of gevolgen heeft voor mensen in de EU.

In het geval van de eerder genoemde Weense kandidaat is dit wat er misging tijdens het AI-sollicitatieproces:

Het systeem onderbrak de kandidaat herhaaldelijk, sprong meteen naar volgende vragen en bleef zelfs doorgaan toen er werd gevraagd om ergens op terug te komen.
Als de werkzoekende tijdens het geven van een antwoord ook maar even pauzeerde, werd het antwoord soms al meteen als volledig beschouwd.
Er zaten fouten in het transcript van het gesprek.
In plaats van de vragen van de kandidaat te beantwoorden, las het AI-systeem gewoon de pagina “Over ons” van de onderneming voor.

Slechts ongeveer 1 op de 4 bedrijven was vooraf begonnen met voorbereidingen op de strenge eisen van de AI-verordening van de EU voor AI-systemen met een hoog risico. Aangezien AI steeds vaker wordt ingezet bij werving, is het daarom belangrijk om te onthouden dat je het recht hebt om:

vooraf te worden geïnformeerd over het gebruik van AI en de rol die dit systeem speelt bij de beslissing van het bedrijf om je al dan niet in dienst te nemen;
te verzoeken dat een natuurlijke persoon de beslissing over de aanstelling beoordeelt;
je gezichtsuitdrukkingen, stemgeluid of lichaamstaal tijdens een gesprek niet door AI te laten analyseren, en
te weten welke gegevens worden verzameld en deze in veel gevallen na afloop van het aanwervingsproces te laten wissen.

Op een arbeidsmarkt die steeds meer door AI wordt aangestuurd, blijft EURES menselijke ondersteuning bieden via zijn netwerk van opgeleide adviseurs, die informatie en richtsnoeren kunnen verstrekken over praktische, juridische en administratieve kwesties in verband met wonen en werken in heel Europa.

Ondertussen zijn onlinesollicitatiegesprekken niet meer weg te denken, dus bereid je voor op die laatste stap door wat tips te lezen over hoe u op afstand solliciteert.

Relevante links:

Instagram-post van “Daily Austrian News”

AI-verordening van de EU

De stand van zaken op het gebied van AI in hr in 2026

AI-wervingstools in gevaar: 6 kritieke stappen voor naleving van de AI-verordening van de EU die elke hr-leider moet nemen (2026)

Chatten met EURES-adviseurs

De nieuwe “regels” voor het sollicitatiegesprek op afstand

Meer informatie:

Europese banendagen

Zoek een EURES-adviseur

Leven en werken in EURES-landen

EURES-vacaturebank