Προστατέψτε τα δικαιώματά σας σε ολόκληρη την ΕΕ με τους νέους κανόνες κοινωνικής ασφάλισης

Στη ζωή πολλά μπορούν να συμβούν – μπορεί να χάσετε τη δουλειά σας, να χρειαστεί να απουσιάσετε για να φροντίσετε το νεογέννητο μωρό σας, να αντιμετωπίσετε μια προσωρινή ασθένεια ή μια μόνιμη αναπηρία… ή μπορεί τελικά να συνταξιοδοτηθείτε. Η κοινωνική ασφάλιση σάς προστατεύει και σας υποστηρίζει σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και αν ζείτε ή εργάζεστε σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΕ έχει θεσπίσει σχετικούς κανόνες από το 2010. Ωστόσο, η αγορά εργασίας άλλαξε από τότε, όπως και τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης των χωρών, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ έχει πλέον απλουστεύσει και εκσυγχρονίσει τους κανόνες συντονισμού της κοινωνικής ασφάλισης, κάνοντας ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της δίκαιης κινητικότητας του εργατικού δυναμικού στην Ευρώπη. Οι νέοι κανόνες αναμένεται να τεθούν σε ισχύ στο τέλος του 2026.

Τι έχει αλλάξει

Οι αναθεωρημένοι κανόνες ωφελούν όλους, απλουστεύοντας τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης για περίπου 16 εκατομμύρια άτομα που ζουν ή εργάζονται σε άλλο κράτος μέλος, για τις επιχειρήσεις και για τις διοικήσεις των χωρών. Οι κυριότερες βελτιώσεις είναι οι εξής:

Μεγαλύτερη προστασία της κοινωνικής ασφάλισης σε διασυνοριακό επίπεδο: Εάν εργάζεστε ή διαμένετε σε άλλο κράτος μέλος, τα δικαιώματά σας στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης προστατεύονται καλύτερα. Μεταξύ άλλων ισχύουν σαφέστεροι κανόνες για τη μακροχρόνια φροντίδα και τις οικογενειακές παροχές.

Δικαιότεροι κανόνες για την αποφυγή καταχρήσεων όσον αφορά τη διασυνοριακή εργασία: Για την καταπολέμηση της απάτης, οι εργαζόμενοι πρέπει πλέον να είναι ασφαλισμένοι στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας καταγωγής τους για τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από την απόσπασή τους στο εξωτερικό. Μετά από περίοδο απόσπασης 24 μηνών, πρέπει να περάσουν δύο μήνες προτού ξεκινήσει η νέα περίοδος απόσπασης. Οι εργοδότες πρέπει να ενημερώνουν εκ των προτέρων τις αρχές σχετικά με την απόσπαση — με εξαίρεση τα επαγγελματικά ταξίδια ή τις αποστολές διάρκειας έως τριών ημερών (εξαιρουμένου του κατασκευαστικού τομέα). Δεν είστε σίγουροι για τις προθεσμίες κοινοποίησης; Οι σύμβουλοι του δικτύου EURES προσφέρουν δωρεάν καθοδήγηση στους εργοδότες σχετικά με τις διαδικασίες απόσπασης και τις υποχρεώσεις κοινωνικής ασφάλισης.

Μεγαλύτερη ευελιξία για τα άτομα που αναζητούν εργασία και έχουν μεταφέρει την κατοικία τους στο εξωτερικό: Αν είστε άνεργος, έχετε τώρα περισσότερο χρόνο να αναζητήσετε εργασία σε άλλη χώρα της ΕΕ χωρίς να χάσετε το δικαίωμά σας στις παροχές ανεργίας. Οι σύμβουλοι του δικτύου EURES μπορούν να σας βοηθήσουν να βρείτε αυτές τις ευκαιρίες και να σας εξηγήσουν πώς να διατηρήσετε τα δικαιώματα παροχών σας κατά την αναζήτηση εργασίας στο εξωτερικό.

Σαφέστερες και απλούστερες υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις: Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε πολλά κράτη μέλη επωφελούνται από σαφέστερους κανόνες σχετικά με την ισχύουσα νομοθεσία κοινωνικής ασφάλισης, γεγονός που μειώνει τον διοικητικό φόρτο και τη γραφειοκρατία.

Ισχυρότερη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών Οι χώρες ανταλλάσσουν πληροφορίες πιο αποτελεσματικά, ακολουθούν σαφέστερες διαδικασίες και προθεσμίες όταν η εγκυρότητα των εγγράφων τίθεται υπό αμφισβήτηση και χρησιμοποιούν νέα εργαλεία για την πρόληψη της απάτης, των σφαλμάτων και των καταχρήσεων.

Αν ζείτε ή εργάζεστε στο εξωτερικό, να έχετε υπόψη σας τα ακόλουθα:

Κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να καθορίζει τις δικές του ρυθμίσεις κοινωνικής ασφάλισης, όπως το είδος των παροχών που χορηγούνται, τον τρόπο υπολογισμού τους και τα κριτήρια επιλεξιμότητας.
Μπορείτε να καλύπτεστε από το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης μίας μόνο χώρας κάθε φορά και καταβάλλετε εισφορές μόνο σε μία χώρα.
Εάν καλύπτεστε από το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης μιας συγκεκριμένης χώρας, τότε έχετε τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις με τους πολίτες της χώρας αυτής.
Όταν υποβάλλετε αίτηση για παροχές, λαμβάνονται υπόψη οι προηγούμενες θέσεις εργασίας σας και τα προηγούμενα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που είχατε σε άλλες χώρες.
Εάν δικαιούστε σύνταξη ή άλλες χρηματικές παροχές, μπορείτε γενικά να τις λαμβάνετε ακόμη και αν ζείτε εσείς ή η οικογένειά σας σε άλλο κράτος μέλος.

Για να δικαιούστε κοινωνική ασφάλιση, η εργασία σας πρέπει να έχει δηλωθεί. Διαβάστε γιατί η δηλωμένη εργασία είναι σημαντική τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τις επιχειρήσεις.

Σχετικοί σύνδεσμοι:

Αναθεωρημένοι κανόνες για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης

Συνομιλήστε διαδικτυακά με συμβούλους EURES

Η δηλωμένη εργασία είναι προς όφελος όλων – δείτε γιατί είναι σημαντική για εσάς

Διαβάστε περισσότερα:

Ευρωπαϊκές ημερίδες για την απασχόληση

Αναζητήστε συμβούλους EURES

Συνθήκες διαβίωσης και εργασίας στις χώρες EURES

Βάση αναζήτησης εργασίας EURES

Υπηρεσίες EURES για τους εργοδότες

Πρόγραμμα εκδηλώσεων EURES

Προσεχείς διαδικτυακές εκδηλώσεις