W życiu zdarzają się różne rzeczy – możesz stracić pracę, potrzebować urlopu, by zająć się noworodkiem, możesz przejściowo zachorować lub doznać trwałej niepełnosprawności… albo przejść na emeryturę. Zabezpieczenie społeczne zapewnia Ci ochronę i wsparcie we wszystkich tych sytuacjach, nawet jeśli mieszkasz lub pracujesz w innym państwie członkowskim UE.
W UE obowiązują odpowiednie przepisy dotyczące tej kwestii już od 2010 r. Od tego czasu jednak rynek pracy uległ zmianom, podobnie jak systemy zabezpieczenia społecznego poszczególnych krajów, dlatego też UE uprościła i zmodernizowała przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co stanowi ważny krok w kierunku wzmocnienia sprawiedliwej mobilności pracowników w Europie. Nowe przepisy prawdopodobnie wejdą w życie pod koniec 2026 r.
Co się zmieniło
Zmienione przepisy przynoszą korzyści wszystkim i ułatwiają koordynację zabezpieczenia społecznego dla około 16 milionów osób mieszkających lub pracujących w innym państwie członkowskim, a także dla przedsiębiorstw i organów administracji państwowej. Oto najważniejsze zmiany:
Lepsza ochrona zabezpieczenia społecznego w wymiarze transgranicznym: Jeśli pracujesz lub mieszkasz w innym państwie członkowskim, Twoje prawa w zakresie zabezpieczenia społecznego są lepiej chronione. Obejmuje to bardziej przejrzyste przepisy dotyczące opieki długoterminowej i świadczeń rodzinnych.
Bardziej sprawiedliwe przepisy mające na celu zapobieganie nadużyciom w pracy transgranicznej: Aby zapobiegać nadużyciom, pracownicy muszą być teraz objęci zabezpieczeniem społecznym w swoim kraju przez co najmniej trzy miesiące, zanim zostaną delegowani za granicę. Po 24 miesiącach delegowania wymagana jest dwumiesięczna przerwa przed rozpoczęciem kolejnego oddelegowania. Pracodawcy muszą powiadomić władze o delegowaniu z wyprzedzeniem – z wyjątkiem podróży służbowych lub oddelegowań trwających do trzech dni (z wyłączeniem sektora budowlanego). Nie masz pewności co do terminów powiadamiania? Doradcy EURES oferują pracodawcom bezpłatne porady na temat procedur delegowania pracowników i obowiązków w zakresie zabezpieczenia społecznego.
Większa elastyczność dla osób poszukujących pracy przeprowadzających się za granicę: Osoby bezrobotne mają teraz więcej czasu na poszukiwanie pracy w innym kraju UE bez utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Doradcy EURES mogą pomóc Ci znaleźć takie oferty pracy i wyjaśnić, jak zachować uprawnienia do świadczeń podczas poszukiwania pracy za granicą.
Bardziej przejrzyste i prostsze obowiązki dla przedsiębiorstw: Przedsiębiorstwa prowadzące działalność w wielu państwach członkowskich korzystają z przejrzystych zasad określających, które przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie, co zmniejsza obciążenia administracyjne i ogranicza niejasności.
Lepsza współpraca między organami krajowymi: Państwa skuteczniej wymieniają się informacjami, stosują bardziej przejrzyste procedury i terminy w przypadku kwestionowania ważności dokumentów oraz korzystają z nowych narzędzi, aby zapobiegać oszustwom, błędom i nadużyciom.
Jeśli mieszkasz lub pracujesz za granicą, pamiętaj o następujących kwestiach:
- Każde państwo członkowskie ma prawo do ustalania własnych zasad dotyczących zabezpieczenia społecznego, takich jak rodzaj świadczeń, sposób ich obliczania i kryteria uprawniające do ich otrzymania.
- Można być objętym systemem zabezpieczenia społecznego tylko jednego kraju jednocześnie i opłacać składki wyłącznie w jednym kraju.
- Jeśli jesteś objęty systemem zabezpieczenia społecznego danego kraju, przysługują Ci takie same prawa i obowiązki jak obywatelom tego kraju.
- Przy ubieganiu się o świadczenia brana jest pod uwagę historia zatrudnienia i ubezpieczenia z innych krajów.
- Jeśli przysługuje Ci emerytura lub inne świadczenie pieniężne, zazwyczaj możesz je otrzymywać nawet wtedy, gdy Ty lub Twoja rodzina mieszkacie w innym państwie członkowskim.
Aby móc korzystać z zabezpieczenia społecznego, należy zgłosić swoje zatrudnienie. Dowiedz się, dlaczego ma to znaczenie zarówno dla pracowników, jak i dla przedsiębiorstw.
Powiązane linki:
Zmienione przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
Legalna praca się opłaca – sprawdź, dlaczego to ważne właśnie dla Ciebie
Więcej informacji:
Znajdź doradców EURES
Warunki życia i pracy w państwach EURES
Baza ofert pracy EURES
Usługi EURES adresowane do pracodawców
Kalendarz wydarzeń EURES
Nadchodzące wydarzenia online
EURES na Facebooku
EURES na Twitterze
EURES na LinkedIn
- Data publikacji
- 18 czerwca 2026
- Autorzy
- Europejski Urząd ds. Pracy | Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego
- Tematy
- Biznes/Przedsiębiorczość
- Zestaw narzędzi UE do mobilności
- Wiadomości z rynku pracy/wiadomości dotyczące mobilności
- Wiadomości/raporty/statystyki
- Powiązane sekcje
- Sektor
- Accomodation and food service activities
- Activities of extraterritorial organisations and bodies
- Activities of households as employers, undifferentiated goods- and services
- Administrative and support service activities
- Agriculture, forestry and fishing
- Arts, entertainment and recreation
- Construction
- Education
- Electricity, gas, steam and air conditioning supply
- Financial and insurance activities
- Human health and social work activities
- Information and communication
- Manufacturing
- Mining and quarrying
- Other service activities
- Professional, scientific and technical activities
- Public administration and defence; compulsory social security
- Real estate activities
- Transportation and storage
- Water supply, sewerage, waste management and remediation activities
- Wholesale and retail trade; repair of motor vehicles and motorcycles