Beschikt u wél over de vereiste vaardigheden, maar niet over het juiste diploma? De EU legt meer nadruk op vaardigheden

De Europese arbeidsmarkten maken momenteel een aantal veranderingen door. De digitale en groene transitie biedt weliswaar nieuwe kansen, maar de krimpende beroepsbevolking draagt bij aan tekorten in de gezondheidszorg, ICT, de bouw en de horeca.

In deze uitdagende omgeving lopen werkgevers het risico bekwame kandidaten over het hoofd te zien doordat ze te veel nadruk leggen op formele kwalificaties. Vaardigheden die in verschillende functies en sectoren kunnen worden toegepast, zijn vaak moeilijker in kaart te brengen (bv. probleemoplossing, teamwerk, digitale geletterdheid), ook al worden ze op een veranderende arbeidsmarkt steeds waardevoller.

Om deze uitdaging het hoofd te bieden, stimuleert de EU op vaardigheden gerichte benaderingen in het werkgelegenheidsbeleid en moedigt zij werkgevers en openbare diensten voor arbeidsvoorziening (ODA’s) aan zich meer te richten op wat mensen in hun mars hebben dan op de kwalificaties waarover zij beschikken.

De toekomst van openbare diensten voor arbeidsvoorziening

In de 27 EU-lidstaten, Noorwegen, IJsland en Liechtenstein zijn de ODA’s de autoriteiten die werkzoekenden en werkgevers met elkaar in contact brengen. Zij dragen bij aan het op elkaar afstemmen van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt door middel van voorlichting, arbeidsbemiddeling en actieve ondersteuning. Bij de voornoemde transities is een belangrijke rol weggelegd voor de invoering van een op vaardigheden gebaseerde aanpak. Het toepassen van een dergelijke benadering kan de arbeidsmobiliteit tussen sectoren bevorderen en werkzoekenden helpen om zich beter aan te passen aan de snel veranderende Europese economie.

Hoe kunnen ODA’s vaardigheidsgerichte principes dan in hun dagelijkse werkzaamheden integreren?

Tijdens een recente workshop, georganiseerd door het Europees netwerk van openbare diensten voor arbeidsvoorziening, werd het volgende geconcludeerd:

Een gemeenschappelijke taal voor vaardigheden is essentieel. De huidige verschillen in de manier waarop werkzoekenden, werkgevers en openbare arbeidsbemiddelingsdiensten in heel Europa beroepen en vaardigheden omschrijven, maken het moeilijker om mensen aan vacatures te koppelen.
De menselijke interpretatie is belangrijk. AI zou het werk van arbeidsconsulenten moeten aanvullen, niet vervangen.
Werkgevers zijn belangrijke partners. Door met hen samen te werken kunnen we de werkelijke vaardigheidsbehoeften in kaart brengen en opleidings- en wervingstrajecten verder verfijnen, om zo de arbeidsmarkt van de EU concurrerender te maken.
Inclusie blijft een centraal thema. Een op vaardigheden gebaseerde aanpak moet alle werkzoekenden ondersteunen, met inbegrip van laaggekwalificeerde personen (al dan niet met een diploma), oudere werknemers en migranten.

ODA’s zorgen ervoor dat het gebeurt

De ODA’s in heel Europa boeken vooruitgang op verschillende gebieden:

Diverse openbare diensten voor arbeidsvoorziening, onder andere in België, Luxemburg en Zweden, gebruiken op AI gebaseerde systemen die gericht zijn op het matchen van vaardigheden in plaats van beroepen
Steeds vaker stellen arbeidsbureaus, zoals bijvoorbeeld in Oostenrijk, werkzoekenden in staat om hun eigen vaardigheden te ontdekken en deze zichtbaar te maken, zelfs als ze niet over formele kwalificaties beschikken.
Ze vullen ook tekorten aan vaardigheden aan door middel van omscholing en bijscholing. Door gerichte opleidingen aan te bieden (Tsjechië, Estland en Kroatië) ondersteunen zij de ontwikkeling van vaardigheden die beantwoorden aan de behoeften van de arbeidsmarkt.

Op vaardigheden gebaseerde methoden zijn daarom van cruciaal belang voor de toekomst van de dienstverlening van de ODA’s. Natuurlijk is er altijd nog werk aan de winkel: de nationale en EU-systemen op elkaar afstemmen, investeren in digitale infrastructuur, personeel opleiden en sterkere banden smeden met werkgevers en onderwijsinstellingen. Maar een toekomst waarin zowel vaardigheden als kwalificaties worden erkend, biedt de mogelijkheid om een meer inclusieve en veerkrachtige arbeidsmarkt te creëren.

De belangrijkste prioriteiten van de ODA’s sluiten aan bij de EURES-strategie voor een eerlijke en transparante arbeidsmobiliteit voor iedereen. Lees Hoe EURES werkzoekenden met een handicap ondersteunt.

Relevante links:

Thematische evaluatieworkshop

Europees netwerk van openbare diensten voor arbeidsvoorziening

Hoe EURES werkzoekenden met een handicap ondersteunt

Meer informatie:

Europese banendagen

Zoek een EURES-adviseur

Leven en werken in EURES-landen

EURES-vacaturebank

EURES-diensten voor werkgevers

EURES-evenementenkalender

Komende online-evenementen