
Krijgt u als werknemer contant betaald zonder contract? Declareert uw werkgever slechts een deel van uw werktijd? Of bent u geregistreerd als zelfstandige, maar worden uw uren en werkzaamheden bepaald door een bedrijf? Als een van deze punten op u van toepassing is, lees dan verder, want u bent een niet-geregistreerde werknemer en u bent onbeschermd.
Ongeveer 1 op de 10 Europeanen zegt het afgelopen jaar goederen of diensten te hebben gekocht waarbij mogelijk sprake was van ongedeclareerd werk. En een derde kent iemand die zwartwerkt. Dit verzwakt de economie van uw land en van de gehele EU doordat de overheid minder inkomsten ontvangt, de socialezekerheidsstelsels worden ondermijnd en oneerlijke concurrentie wordt aangewakkerd. Maar wat betekent het voor u persoonlijk? De Europese Arbeidsautoriteit heeft onlangs de campagne “Iedereen heeft baat bij legaal werk!” gestart om zwartwerk en de risico’s en gevolgen ervan voor zowel werknemers als werkgevers onder de aandacht te brengen.
Bent u werknemer?
Ongedeclareerd werken lijkt misschien makkelijker, maar het betekent dat u geen baanzekerheid, geen recht op uitkeringen en geen loongarantie hebt. Bij een ongeval op het werk moet u alle medische en revalidatiekosten zelf betalen. U krijgt geen jaarlijks betaald verlof of ziekteverlof, en als u een kinderwens hebt, kunt u zwangerschaps- of ouderschapsverlof wel vergeten. Het is ook niet zeker dat u het minimumloon krijgt – en als u zomaar wordt ontslagen, hebt u geen rechtsbescherming. En dat is alleen nog maar uw huidige situatie.
Ongedeclareerd werk zorgt ook voor een onzekere toekomst. Als uw inkomen niet wordt gedeclareerd, wordt er geen pensioenpremie betaald, waardoor u op latere leeftijd, wanneer u met pensioen wilt gaan, minder of zelfs geen pensioenrechten hebt. En ja, het lijkt nu misschien nog ver weg, maar in de toekomst zult uzelf dankbaar zijn.
Bij gedeclareerd werk (zelfs als u seizoenswerk doet) krijgt u daarentegen een eerlijk loon en hebt u zekerheid en rechten. Hoe weet u zeker dat u een legaal werkt? Dit is uw checklist:
- U hebt een schriftelijk contract waarin uw rechten en plichten en die van uw werkgever zijn vastgelegd.
- U ontvangt uw loon met regelmaat en krijgt betaald voor overwerk.
- U bent beschermd in geval van ongevallen – en tegen discriminatie – op het werk.
- U krijgt pauzes, ziekteverlof en vakantiedagen.
- U hebt sociale zekerheid, waarmee uw gezondheidszorg, werkloosheidsuitkering en pensioen worden betaald.
- U hebt het recht om lid te worden van een vakbond, uw mening te geven of zelfs te staken als u oneerlijk wordt behandeld.
Bent u werkgever?
Ook u hebt baat bij legaal werk. Het is niet alleen ethisch juist, het is ook slim ondernemen. Het begint met het naleven van officiële regels of wetten, dus houd goed rekening met de arbeidsvoorwaarden die in de regelgeving van uw land zijn vastgelegd. Vergewis u ervan dat uw werknemers het recht hebben om in uw land te werken. Houd een nauwkeurige administratie bij van uw geregistreerde werknemers, inclusief hun werkelijke werktijden en alle betalingsgegevens, in overeenstemming met nationale en EU-regelgeving.
Niet minder belangrijk: zorg altijd voor een veilige omgeving voor uw werknemers. Uw voordelen:
- U krijgt geen boete (een heel groot voordeel).
- Uw werknemers zullen tevreden, loyaal en dus productiever zijn.
- Vakbonden? Stakingen? Contracten? U bent volledig beschermd.
- Uw imago? Professioneel. Klanten houden van ethische merken.
- U draagt bij aan het opbouwen van een eerlijke economie, en wat is er nou beter dan dat?
Naast de campagne “(Iedereen heeft baat bij legaal werk!)” vindt u op onze centrale pagina een breed scala aan informatiebronnen over de aanpak van zwartwerk.
Relevante links:
Campagne “Iedereen heeft baat bij legaal werk!”
Video voor werknemers “Iedereen heeft baat bij legaal werk!”
Video voor werkgevers “Iedereen heeft baat bij legaal werk!”
Meer informatie:
Zoek een EURES-adviseur
Leven en werken in EURES-landen
EURES-vacaturebank
EURES-diensten voor werkgevers
EURES-evenementenkalender
Komende online-evenementen
EURES op Facebook
EURES op X
EURES op LinkedIn
Bijzonderheden
- Datum publicatie
- 12 maart 2026
- Auteurs
- Europese Arbeidsautoriteit | Directoraat-generaal Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie
- Onderwerpen
- Bedrijf/Ondernemerschap
- Arbeidsmarktnieuws/mobiliteitsnieuws
- Nieuws/rapporten/statistieken
- Jeugd
- Gerelateerde sectie(s)
- Hulp & ondersteuning
- Hints en tips
- Arbeidsmarktinformatie
- Leven & werken
- Sector
- Accomodation and food service activities
- Activities of extraterritorial organisations and bodies
- Activities of households as employers, undifferentiated goods- and services
- Administrative and support service activities
- Agriculture, forestry and fishing
- Arts, entertainment and recreation
- Construction
- Education
- Electricity, gas, steam and air conditioning supply
- Financial and insurance activities
- Human health and social work activities
- Information and communication
- Manufacturing
- Mining and quarrying
- Other service activities
- Professional, scientific and technical activities
- Public administration and defence; compulsory social security
- Real estate activities
- Transportation and storage
- Water supply, sewerage, waste management and remediation activities
- Wholesale and retail trade; repair of motor vehicles and motorcycles