
Nie bez powodu pracodawcy domagają się dyplomów. Potwierdzają one zaangażowanie i wytrwałość w dążeniu do osiągnięcia długoterminowego celu. Są to cechy, których wszyscy pracodawcy poszukują u swoich pracowników. Jednak wymaganie formalnych kwalifikacji w przypadku stanowisk, które nie zawsze takich kwalifikacji wymagają, przynosi odwrotny skutek – około 23% absolwentów w UE posiada zbyt wysokie kwalifikacje w stosunku do wykonywanej pracy, podczas gdy kompetentne osoby bez wyższego wykształcenia są systematycznie wykluczane.
Jak jest w rzeczywistości? Gdy naciskasz na posiadanie dyplomu, walczysz o kandydata z nadmiernymi kwalifikacjami, który prawdopodobnie odejdzie w poszukiwaniu lepiej pasującego do niego stanowiska, jednocześnie pomijając stabilnego, wykwalifikowanego pracownika, który został już odrzucony na etapie nadsyłania zgłoszeń.
Niedobór umiejętności cyfrowych
Nigdzie ta rozbieżność nie jest bardziej widoczna niż w sektorze cyfrowym. Europa boryka się z niedoborem około 5 milionów specjalistów z branży ICT, a luka ta pogłębia się wraz z transformacją gospodarki. Mimo to w wielu ogłoszeniach o pracę w zakresie wsparcia informatycznego, kodowania czy analizy danych nadal wymagane jest posiadanie dyplomu ukończenia studiów wyższych. Takie podejście pomija ogromną pulę talentów: programistów-samouków, absolwentów bootcampów oraz specjalistów, którzy podnieśli swoje kwalifikacje w ramach uczenia się pozaformalnego. Skupiając się na kwalifikacjach, a nie na umiejętnościach programistycznych czy zdolnościach do rozwiązywania problemów, nieświadomie ograniczasz swoją pulę talentów właśnie w tej branży, w której najbardziej ich potrzebujesz. Jeśli kandydat potrafi wykonywać tę pracę, to czy naprawdę ma znaczenie, w jaki sposób się tego nauczył?
Atut zawodowy
Europa może pochwalić się bogatą tradycją w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego, dzięki czemu kształci wysoko wykwalifikowanych pracowników w różnych sektorach – od inżynierii po opiekę zdrowotną. Jednak w wielu krajach UE nadal preferuje się studia wyższe, co powoduje, że pracodawcy nie doceniają tych ekspertów z praktycznymi umiejętnościami. Aby skorzystać z tej niedostatecznie wykorzystanej puli talentów, wystarczy w ogłoszeniach zamieścić informację: „– wymagane doświadczenie odpowiadające wykształceniu wyższemu” lub „– mile widziane kwalifikacje zawodowe”. To sygnalizuje rynkowi, że bardziej cenisz kompetencje niż dyplomy, co przyciąga bardziej zróżnicowaną i wykwalifikowaną grupę kandydatów. Ponadto kandydaci z wykształceniem zawodowym często dysponują praktycznym doświadczeniem, z którym dyplom teoretyczny po prostu nie może się równać.
Zatrudnianie na podstawie umiejętności, a nie kwalifikacji nie tylko pozwala obsadzić wolne stanowiska, ale także zwiększa retencję pracowników. Kandydaci zatrudniani ze względu na rzeczywiste umiejętności potrzebne do wykonywania danej pracy są zazwyczaj bardziej zaangażowani i pozostają w firmie dłużej. Podczas gdy ogłoszenia kładące duży nacisk na kwalifikacje często przyciągają kandydatów, którzy spełniają określone wymagania, rekrutacja oparta na umiejętnościach kładzie większy nacisk na rzeczywiste kompetencje kandydatów oraz ich dopasowanie do danego stanowiska. To z kolei może przyczynić się do większej satysfakcji z pracy, lepszego morale zespołu oraz mniejszej rotacji pracowników.
Przejście na nowy system
Od czego należy zacząć? Wystarczy wprowadzić kilka zmian w swoim procesie:
- Dokonaj przeglądu opisów stanowisk pracy. Przejrzyj swoje aktualne oferty pracy. W przypadku każdego wiersza z adnotacją „wymagany dyplom” zadaj sobie pytanie: Czy to naprawdę konieczne, czy może to tylko kwestia przyzwyczajenia? Zastąp to konkretnymi umiejętnościami. Na przykład zamiast „licencjat z informatyki” poproś o „biegłą znajomość języka Python”.
- Nowe spojrzenie na równoważne doświadczenie zawodowe. Należy przykładać dużą wagę do doświadczenia praktycznego, portfolio oraz certyfikatów zawodowych.
- Nie należy polegać wyłącznie na ocenie CV.Należy wprowadzić próbki pracy, praktyczne zadania lub ustrukturyzowane rozmowy kwalifikacyjne, w których sprawdzane są określone umiejętności.
- Skorzystaj z serwisu EURES. Doradcy EURES mogą pomóc w przeprojektowaniu strategii rekrutacyjnej tak, aby skupiała się na umiejętnościach, poszerzając zakres poszukiwań w celu pozyskania wykwalifikowanych pracowników, których potrzebujesz do rozwoju swojej firmy.
Powiązane linki:
Wskaźnik nadmiernych kwalifikacji
Czy rekrutacja oparta na umiejętnościach może przyczynić się do rozwiązania problemu niedoboru kadr?
Więcej informacji:
Znajdź doradców EURES
Warunki życia i pracy w państwach EURES
Baza ofert pracy EURES
Usługi EURES adresowane do pracodawców
Kalendarz wydarzeń EURES
Nadchodzące wydarzenia online
EURES na Facebooku
EURES na Twitterze
EURES na LinkedIn
- Data publikacji
- 29 października 2026
- Autorzy
- Europejski Urząd ds. Pracy | Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego
- Tematy
- Biznes/Przedsiębiorczość
- Porady i wskazówki
- Wiadomości wewnętrzne EURES
- Wiadomości z rynku pracy/wiadomości dotyczące mobilności
- Wiadomości/raporty/statystyki
- Trendy rekrutacyjne
- Młodzież
- Powiązane sekcje
- Usługi sieci EURES
- Porady i wskazówki
- Informacje o rynku pracy
- Życie i praca
- Sektor
- Accomodation and food service activities
- Activities of extraterritorial organisations and bodies
- Activities of households as employers, undifferentiated goods- and services
- Administrative and support service activities
- Agriculture, forestry and fishing
- Arts, entertainment and recreation
- Construction
- Education
- Electricity, gas, steam and air conditioning supply
- Financial and insurance activities
- Human health and social work activities
- Information and communication
- Manufacturing
- Mining and quarrying
- Other service activities
- Professional, scientific and technical activities
- Public administration and defence; compulsory social security
- Real estate activities
- Transportation and storage
- Water supply, sewerage, waste management and remediation activities
- Wholesale and retail trade; repair of motor vehicles and motorcycles