Ben je voorbereid op de veiligheidsrisico’s van de moderne werkplek?

Wist je dat brandweerlieden tegenwoordig slechts 3 tot 5 minuten de tijd hebben om een brandend gebouw veilig te verlaten? Dertig jaar geleden was dat 15 minuten — tot wel vijf keer zo lang. De wereld verandert – de bouwmaterialen die we gebruiken, de opwarming van het klimaat, onze blootstelling aan ziekten – en deze factoren, naast vele andere, beïnvloeden onze gezondheid en veiligheid op het werk. Aflevering 12 van Just Europe, de podcastserie van de EU over de uitdagingen op weg naar een eerlijk en inclusief Europa, gaat dieper in op veiligheid en gezondheid op het werk en wat daar bij komt kijken in de 21e eeuw.

De wereld verandert, en de risico’s veranderen mee

Niet alleen allerlei bouwmaterialen die tegenwoordig worden gebruikt maken brandbestrijding riskanter; gebouwen zijn inmiddels ook uitgerust met zonnepanelen en elektrische energiesystemen. En denk ook aan elektrische voertuigen en de branden die ze veroorzaken. Nieuwe technologieën brengen nieuwe risico’s met zich mee voor alle werknemers.

Zoals Maria Albin, een onderzoekster die betrokken is bij het door de EU gefinancierde EPHOR-project, in de podcast uitlegt, hangen veel risico’s nauw met elkaar samen: als je aan één ziekteverwekkende factor wordt blootgesteld, word je dus vaak ook tegelijkertijd blootgesteld aan andere ziekteverwekkende factoren. In de bouw gaat het bijvoorbeeld om lasdampen, lawaai en zware fysieke arbeid – en natuurlijk de combinatie daarvan.

Klimaatverandering en de groene transitie spelen ook een steeds grotere rol in de verandering van de risico’s op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk. Volgens William Cockburn Salazar, uitvoerend directeur van EU-OSHA, krijgt in sommige Europese landen één op de drie werknemers te maken met extreem hoge temperaturen of een zeer slechte luchtkwaliteit. Brandweerlieden krijgen vaker te maken met natuurbranden, bosarbeiders met nieuwe door muggen overgedragen ziekten, en beroepsduikers die offshore windparken bouwen en repareren, worden geconfronteerd met gevaren zoals hoogspanning, verstrikking in kabels en duikersziekten.

Dus hoe goed zijn we voorbereid om met deze gecombineerde blootstellingen om te gaan? Volgens Klaus Heeger, secretaris-generaal van de Europese Confederatie van onafhankelijke vakbonden, is de makkelijkste stap het simpelweg beperken van de blootstelling aan een risico door dienstroosters aan te passen, de juiste uitrusting te gebruiken en AI in te zetten voor een betere werkorganisatie. Moeilijker wordt het volgens hem wanneer de blootstelling niet verder kan worden teruggedrongen – wanneer de uitdaging erin bestaat te bepalen wat er nog kan worden gedaan om het risico te beperken.

Werken aan een veiligere werkomgeving

Voor Robert Marinković, adviseur bij de Internationale Werkgeversorganisatie (IOE), bestaat er geen wondermiddel. Het is echter belangrijk dat er een systeem voor gegevensverzameling en diagnostische tools worden toegepast, dat er een goede communicatiecultuur heerst tussen werknemers en werkgevers, en dat er een omgeving is waarin werknemers met een gerust hart problemen durven te benoemen.

Kortom, om de veiligheid en gezondheid van het personeel te garanderen, moeten werkgevers: